Cập nhật dữ liệu dùng Stored Procedure (LINQ to SQL phần 7)


Vài tuần trước tôi bắt đầu viết loạt bài về LINQ to SQL. LINQ to SQL là một bộ khung (framework) có sẵn cho O/RM (object relational mapping) trong .NET 3.5, nó cho phép bạn dễ dàng mô hình hóa các CSDL quan hệ dùng các lớp .NET. Bạn có thể dùng các biểu thức LINQ để truy vấn CSDL, cũng như có thể cập nhật/thêm/xóa dữ liệu từ đó.

Dưới đây là 6 phần đầu tiên của loạt bài này:

Trong phần 6 tôi đã nói tới cách chúng ta có thể dùng các Stored Procedure (SPROC) và các hàm do người dùng định nghĩa (UDF) để truy vấn và lấy dữ liệu về dùng mô hình dữ liệu  LINQ to SQL. Trong viết này, tôi sẽ nói về cách dùng các thủ tục này để cập nhật, thêm hoặc xóa dữ liệu.

Để có thể minh họa cho điều này, chúng ta hãy bắt đầu từ đầu và xây dựng một lớp truy xuất dữ liệu cho CSDL mẫu Northwind:

Bước 1: Tạo lớp truy xuất dữ liệu (chưa dùng đến các thủ tục)

Trong phần 2, tôi có nói về cách dùng  LINQ to SQL designer có trong VS 2008 để tạo một mô hình lớp giống như dưới đây:

Thêm các quy tắc kiểm tra dữ liệu vào các lớp mô hình dữ liệu

Sau khi định nghĩa các lớp trong mô hình dữ liệu và các quan hệ giữa chúng, chúng ta sẽ tiếp tục thêm vào các quy tắc kiểm tra tính hợp lệ của dữ liệu. Chúng ta có thể làm điều này bằng cách thêm các lớp partial vào trong dự án và thêm các quy tắc kiểm tra vào các lớp mô hình dữ liệu (tôi đã nói đến vấn đề này khá kỹ trong bài 4).

Ví dụ, bạn có thể thêm một quy tắc để đảm bảo rằng số điện thoại của khách hàng được nhập đúng định dạng, và chúng ta không cho phép thêm một đơn hàng (Order) nếu trường OrderDate lớn hơn RequiredDate. Một khi đã được định nghĩa như dưới đây, các phương thức kiểm tra sẽ tự động được thực thi bất kỳ lúc nào chúng ta cập nhật lại các đối tượng trong hệ thống.

VB:

C#:

Thêm phương thức GetCustomer() vào lớp DataContext

Hiện tại chúng ta đã tạo các lớp mô hình dữ liệu, và đã áp dụng các phương thức kiểm tra trên chúng, chúng ta có thể truy vấn và tương tác với dữ liệu. Chúng ta có thể làm được điều này bằng cách viết các câu lệnh LINQ với các lớp mô hình dữ liệu để truy vấn và cập nhật CSDL (tôi đã có nói về điều này trong bài 3). Thêm nữa tôi cũng có thể ánh xạ các SPROC vào lớp DataContext và dùng chúng để đưa dữ liệu vào CSDL (bài 6).

Khi xây dựng các lớp dữ liệu LINQ to SQL, bạn sẽ thường có nhu cầu đưa các câu lệnh LINQ thường dùng vào các phương thức tiện ích trong lớp DataContext. Bạn có thể làm được điều này bằng cách thêm một lớp partial váo project. Ví dụ, banks có thể thêm một phương thức có tên “GetCustomer()” cho phép chúng ta tìm kiếm và lấy về các đối tượng Customer từ CSDL dựa trên día trị của CustomerID:

VB:

C#:

Bước 2: Dùng lớp truy cập dữ liệu (chưa sử dụng SPROC)

Hiện tại chúng ta đã có một lớp truy cập dữ liệu (data access layer) để biểu diễn mô hinh dữ liệu, tích hợp các quy tắc và cho phép chúng ta có thể thực hiện truy vấn, cập nhật, thêm và xóa dữ liệu.

Hãy xem một trường hợp đơn giản là khi chúng ta lấy về một đối tượng khách hàng đã có, cập nhật lại giá trị của trường ContactName và PhoneNumber, sau đó tạo mới một đối tượng Order và kết hợp chúng với nhau. CHúng ta có thể viết đoạn lệnh dưới đây để làm tất cả điều này trong một transaction. LINQ to SQL sẽ đảm bảo các thủ tục kiểm tra sẽ được thực thi và cho phép trước khi dữ liệu có thể được cập nhật một cách thực sự:

VB:

C#:

LINQ to SQL theo dõi các thay đổi mà chúng ta đã tạo trên các đối tượng được lấy về từ DataContext, và cũng theo dõi cả các đối tượng mà chúng ta thêm vào. Khi gọi SubmitChanges(), LINQ to SQL sẽ kiểm tra xem dữ liệu có hợp lệ hay không, và có đúng với các quy tắc logic hay không, nếu đúng thì các câu SQL động sẽ được sinh ra để cập nhật bản ghi Customer ở trên, và thêm một bản ghi mới vào bảng Orders.

Chờ một giây – Tôi nghĩ bài viết này định nói về việc dùng SPROC cơ mà ???

Nếu vẫn đang đọc bài này, bạn có lẽ sẽ cảm thấy khó hiểu vì không thấy nói gì về SPROC. Tại sao tôi hướng dẫn bạn cách viết lệnh để làm việc với các đối tượng trong mô hình dữ liệu, rồi cho phép các câu lệnh SQL động được thực thi? Sao tôi vẫn chưa cho các bạn thấy cách để gọi các SPROC để thực hiện việc chèm/sửa/xóa dữ liệu ?

Lý do là vì mô hình lập trình của LINQ to SQL để làm việc với các đối tượng mô hình dữ liệu bằng SPROC cũng hoàn toàn tương tự với việc sử dụng các câu SQL động. Cách chúng ta thêm các quy tắc kiểm tra cũng hoàn toàn tương tự (do vậy các quy tắc mà ta đã thêm vào trước đây sẽ vẫn có hiệu quả khi chúng ta chuyển sang dùng SPROC). Đoạn lệnh ở trên để lấy về một Customer, rồi cập nhật và thêm một Order sẽ hoàn  toàn giống nhau, không phụ thuộc vào việc chúng ta dùng các câu SQL động hay các SPROC để thực hiện việc truy cập vào CSDL.

Mô hình lập trình này rất mạnh mẽ theo cả hai nghĩa: nó không bắt bạn phải học hai cách dùng khác nhau, và bạn cũng không cần phải quyết định ngay từ đầu là dung SPROC hay không. Ban đầu, bạn có thể dùng các câu SQL động được cung cấp bởi LINQ to SQL cho tất cả các câu truy vấn, chèn, cập nhật và xóa dữ liệu. Bạn sau đó có thể thêm vào các quy tắc để kiểm tra tính hợp lệ của dữ liệu, và rồi sau nữa lại có thể thay đổi để dùng các SPROC – hoặc không tùy bạn quyết định. Các đoạn lệnh và các đoạn test bạn đã viết trước đây sẽ vẫn được sử dụng tiếp, không phụ thuộc vào việc dùng SQL hay SPROC.

Phần tiếp theo của bài này sẽ biểu diễn cách cập nhật mô hình dữ liệu mà chúng ta đã tạo ra để dùng SPROC trong việc thêm/sửa/xóa dữ liệu, chúng ta vẫn tiếp tục dùng các quy tắc xác thực, và vẫn tiếp tục làm việc với cùng các đoạn lệnh đã viết ở trên.

Cách sử dụng SPROC để thực hiện Insert/Update/Delete

Chúng ta có thể sửa lại lớp truy cập dữ liệu đã được xây dựng trước đây để xử lý các thao tác cập nhật, thay vì dùng các câu SQL động, theo một trong 2 cách sau:

1) Dùng LINQ to SQL designer để cấu hình các SPROC để thực thi khi gặp thao tác thêm/xóa/sửa dữ liệu trên các lớp mô hình dữ liệu.

hoặc:

2) Thêm một lớp partial NorthwindDataContext vào dự án, rồi viết các phương thức partial tương ứng với các thao tác Insert/Update/Delete (ví dụ: InsertOrder, UpdateOrder, DeleteOrder) mà nó sẽ được gọi khi chúng ta thực hiện Insert/Update/Delete trên các đối tượng mô hình dữ liệu. Các phương thức partial đó sẽ được truyền vào các đối tượng dữ liệu mà ta muốn cập nhật, và chúng ta có thể thực thi các thủ tục hay câu lệnh SQL mà chúng ta muốn dùng để lưu đối tượng đó vào CSDL.

Khi dùng cách 1) (dùng LINQ to SQL designer) để cấu hình các SPROC để gọi, thì thực ra nó cũng sẽ tạo ra cách lệnh tương tự như chúng ta dùng trong cách 2). Nói chúng tôi khuyên các bạn dùng LINQ to SQL designer để cấu hình các SPROC trong 90% trường hợp – và chỉ trong các trường hợp nào bạn cần tùy biến lại cách gọi ở một mức độ cao, bạn mới nên viết các lệnh một cách trực tiếp.

Bước 3: Thêm một Order bằng cách dùng SPROC

Chúng ta sẽ bắt đầu chuyển mô hình dữ liệu sang dùng SPROC, bắt đầu từ đối tượng Object.

Đầu tiên, chúng ta đến cửa sổ “Server Explorer” mở rộng nhánh Stored Procedures trong CSDL của chúng ta, và sau đó nhấn phải chuột và chọn “Add New Stored Procedure”:

Sau đó ta tạo thêm một thủ tục có tên “InsertOrder” có nhiệm vụ chèn thêm một bản ghi mới vào bảng Orders:

Hãy chú ý cách SPROC định nghĩa tham số OrderID như một tham số dạng OUTPUT. Đó là vì cột OrderID trong CSDL là cột tự tăng mỗi khi thêm một bản ghi mới vào. Người gọi sẽ truyền giá trị NULL khi gọi nó – và thủ tucjnafy sẽ trả về giá trị của OrderID mới được tạo ra (bằng cách gọi hàm SCOPE_IDENTITY() ỏ cuối thủ tục).

Sau khi tạo ra SPROC, chúng ta sẽ mở LINQ to SQL designer của lớp truy cập dữ liệu. Như tôi đã nói trong bài 6, chúng ta có thể kéo/thả các SPROC từ Server Explorer lên trên màn hình chính của trình thiết kế. Chúng ta cũng sẽ làm điều tương tự với thủ tục InsertOrder vừa được tạo:

Bước cuối cùng là cấu hình lại để lớp truy cập dữ liệu dùng thủ tục SPROC khi chèn các đối tượng Order mới vào trong CSDL. Chúng ta có thể là điều này bằng cách chọn lớp Order trong cửa sooe LINQ to SQL designer, và sau đó chuyển đến bảng thuộc tính và nhấn nút 3 chấm (…) ở mục Insert để chọn thao tác tương ứng:

Khi nhấn nút này, cửa sổ sau sẽ hiện ra để có thể tùy biến hành vi Insert:

Ở trên, nếu bạn chọn chế độ mặc nhiên (“Use Runtime”) thì LINQ to SQL sẽ tính toán và sinh ra câu lệnh SQL động để thực hiện các thao tác tương ứng. Chúng ta có thể thay đổi bằng cách nhấn chuột vào Customize và chọn thủ tục InsertOrder từ danh sách các SPROC:

LINQ to SQL sẽ hiển thị các tham số của thủ tục mà ta đã chọn, và cho phép ánh xạ các thuộc tính của lớp Order và các tham số của InsertOrder. Mặc nhiên, LINQ to cũng tự động xác định các tham số tương ứng theo tên, tuy nhiên bạn vẫn có thể sửa lại nếu muốn.

Nhấn vào nút Ok là xong. Giờ đây bất cứ khi nào một đối tượng Order được thêm vào DataContext và phương thức SubmitChanges() được gọi, thủ tục InsertOrder sẽ được thực thi thay cho câu lệnh SQL động.

Quan trọng: Mặc dù hiện tại chúng ta đã dùng SPROC để cập nhật, phương thức “OnValidate” của Order mà chúng ta đã tạo trước đây (trong bước 1 của bài viết này) để kiểm tra tính hợp lệ của đối tượng Order sẽ vẫn được thực thi trước khi bất kỳ thay đổi nào được thực hiện. Do vậy chúng ta sẽ có một các rõ ràng để xử lý và kiểm tra các quy tắc, và có thể dùng lại một cách dễ dàng mà không phụ thuộc vào việc chúng ta dùng SQL động hay dùng SPROC.

Bước 4: Thực hiện cập nhật dùng SPROC

Giờ chúng ta sẽ sửa lại đối tượng Customer để cho phép cập nhật bằng cách dùng SPROC.

Chúng ta sẽ bắt đầu bằng cách tạo một SPROC tên “UpdateCustomer” như dưới đây:

Chú ý ở trên, ngoài việc truyền giá trị cho tham số CustomerID, tôi cũng truyền một tham số khác có tên @Original_CustomerID. Cột CustomerID trong bảng Customers không phải là một cột tự tăng, và nó có thể được chỉnh sửa như một phần của thao tác cập nhật. Do vậy chúng ta sẽ phải truyền cả giá trị của CustomerID cũ và CustomerID mới  để có thể cập nhật. Chúng ta sẽ xem cách ánh xạ các cột ngay sau đây.

Bạn sẽ thấy ở trên tôi đã truyền một tham số có tên @Version (có kiểu timestamp) vào cho SPROC. Đây là một cột tôi đã thêm vào bảng Customers để có thể xử lý việc tranh chấp khi các thao tác cập nhật được diễn ra đồng thời (optimistic concurrency). Tôi sẽ nói chi tiết hơn về việc xử lý tranh chấp này trong bài viết sau của loạt bài LINQ to SQL, nhưng tôi cũng nói luôn là LINQ to SQL hỗ trợ đầy đủ optimistic concurrency, và cho phép bạn có thể chọn dùng version timestamp hay bằng cách cung cấp cả giá trị cũ/mới cho SPROC để có thể xác định được các thay đổi được tạo ra bới người khác kể từ lần cuối bạn đọc dữ liệu. Trong ví dụ này tôi dùng timestamp vì nó giúp viết lệnh rõ ràng hơn.

Một khi đã tạo xong SPROC, bạn có thể kéo/thả nó vào cửa sổ LINQ to SQL designer để thêm nó như một phương thức trong lớp DataContext. Chúng ta có thể chọn lớp Customer trong cửa sổ thiết kế và nhấn vào nút … ở mục Update để dùng SPROC vừa tạo trong việc cập nhật lại dữ liệu trong bảng Customer:

Chúng ta sẽ chọn ô “Customize” và chọn để dùng UpdateCustomer:

Khi ánh xạ các thuộc tính của đối tượng Customer vào các tham số của SPROC, bạn sẽ được nhắc rằng bạn đang muốn gán các giá trị mới(Current) hay các giá trị gốc (Original) – là các giá trị mà bạn lấy về lần đầu từ CSDL. Ví dụ, bạn sẽ cần gán giá trị thuộc tính Customer.CustomerID “mới” vào cho tham số @CustomerID của SPROC, và Customer.CustomerID “gốc” vào cho @original_customerID.

Khi nhấn “Ok” trên ửa sổ này, bạn đã hoàn thành việc ánh xạ các tham số vào các thuộc tính. Từ giờ trở đi, mỗi khi cập nhật lại giá trị cho đối tượng Customer và gọi SubmitChanges(), thủ tục UpdateCustomer sẽ được gọi thay cho câu lệnh SQL động.

Quan trọng: Dù rằng hiện tại bạn đã dùng SPROC để cập nhật, phương thức “OnPhoneChanging()” mà chúng ta đã tạo trước đó (trong bước 1 của bài này) để xác thực số điện thoại vẫn được thực thi trước khi bất kỳ thay đổi nào được lưu lại hay “UpdateCustomer” được gọi. Chúng ta có một cách rõ ràng, sáng sủa để hiện thực hóa cá quy tắc xử lý cũng như xác thực dữ liệu, và có thể dùng chúng mà không phụ thuộc và việc chúng ta đang dùng câu lệnh SQL động hay SPROC.

Bước 5: Dùng lớp DAL lần nữa

Một khi đã cập nhật lớp truy cạp dữ liệu (DAL) để dùng SPROC thay vì câu lệnh SQL động, bạn có thể chạy lại các câu lệnh tương tự các câu lệnh ta đã làm ở bước 2 để làm việc với các lớp mô hình dữ liệu:

Giờ đây việc cập nhật đối tượng Customer, và việc thêm các đối tượng Order sẽ được thực thi thông qua thủ tục đã tạo thay vì dùng các câu SQL động. Các quy tắc kiểm tra cũng được thực thi hệt như trước đây, và các câu lệnh chúng ta đã dùng để sử dụng các lớp mô hình dữ liệu cũng hoàn toàn tương tự.

Một số ưu điểm của việc dùng SPROC

Sau đây là một vài ý nhỏ có thể có ích cho bạn trong việc dùng SPROC:

Dùng các tham số dạng output:

Trong phần 3 ở trên, tôi đã biểu diễn cách chúng ta có thể trả về giá trị OrderID mới được tạo (đây là một cột tự tăng trong CSDL) bằng cách dùng một tham số dạng output. Bạn sẽ không bị giới hạn trong việc trả về chỉ các cột tự tăng – mà thật sự bạn có thể trarveef các giá trị cho bất kỳ tham số nào của SPROC. Bạn có thể dùng cách tiếp cận này cho cả trường hợp Insert và Update. LINQ to SQL có thể lấy giá trị trả về và dùng nó để cập nhật giá trị của các thuộc tính của các đối tượng trong mô hình dữ liệu mà không cần thực thi thêm một câu truy vấn thứ 2 để lấy các giá trị đã được tạo ra.

Sẽ thế nào nếu một SPROC phát ra một lỗi?

Nếu một SPROC phát ra một lỗi khi thực hiện việc Insert/Update/Delete, LINQ to SQL sẽ tự động hủy và rollback toàn bộ các thay đổi đã tạo ra trong transaction kết hợp với lời gọi SubmitChanges(). Điều này đảm bảo rằng dữ liệu của bạn sẽ luôn trong trạng thái đúng đắn.

Tôi có thể viết code thay vì dung ORM designer để gọi SPROC?

Như đã nói trong phần đầu bài viết này, bạn có thể dùng LINQ to SQL designer để ánh xạ các thao tác thêm/sửa/xóa vào các SPROC, hoặc bạn cũng có thể thêm các phương thức partial vào lớp DataContext và viết lệnh gọi chúng. Đây là một ví dụ về cách viết các phương thức trong lớp partial của NorthwindDataContext dùng UpdateCustomer để gọi một thủ tục:

Đoạn lệnh ở trên thực ra chính là cái được tạo ra khi bạn dùng LINQ to SQL designer để ánh xạ SPROC và kết hợp nó với thao tác cập nhật đối tượng Customer. Bạn có thể xem nó như điểm khởi đầu và sau đó tiếp tục thêm bất kỳ lệnh xử lý nào bạn muốn (ví dụ: dùng giá trị trả về của SPROC để phát ra các exception tương ứng với mã lỗi nhận được, optimistic concurrency…).

Tổng kết

LINQ to SQL là một trình ánh xạ đối tượng (ORM) cực kỳ mềm dẻo. Nó cho phép bạn viết các đoạn code theo kiểu hướng đối tượng một cách rõ ràng, sang sủa để lấy, cập nhật hay thêm dữ liệu.

Hơn hết, nó cho phép bạn thiết kế các lớp mô hình dữ liệu mộ cách dễ dàng, không phụ thuộc vào cách nó được lưu hay nạp lại từ CSDL. Bạn có thêt dùng trình ORM xây dựng sẵn để lấy về hay cập nhật dữ liệu một cách hiệu quả bằng cách dùng các câu SQL động. Hoặc bạn cũng có thể cấu hình lớp dữ liệu để dùng SPROC. Điều hay là các đoạn lệnh của bạn để dùng lớp dữ liệu này, cũng như các thủ tục để kiểm tra logic đều không phụ thuộc vào cách lưu/nạp dữ liệu thực sự được dùng.

Trong bài tiếp theo của loạt bài này, tôi sẽ nói về một số khái niệm còn lại trong LINQ to SQL, bao gồm: Single Table Inheritance, Deferred/Eager Loading, Optimistic Concurrency, và xử lý trong các ngữ cảnh Multi-Tier.

Scott

Các bạn đang xem bài viết trong loạt bài “LINQ to SQL”, loạt bài này được dịch từ blog ScottGu http://weblogs.asp.net/scottgu/

About these ads

6 thoughts on “Cập nhật dữ liệu dùng Stored Procedure (LINQ to SQL phần 7)

  1. Em chào thầy!
    Em cũng đang tìm hiểu về linq bài học của thầy rất hay. Nhưng em ko tìm đựoc linq tải để cài đặt.
    Nếu đựoc thầy update link cho em với nhé.
    Em cảm ơn thầy nhìu

  2. Chào anh,em muốn thiết lập một mã tự động khi thêm vào nhưng hàm thêm em không dùng SPROC.vậy em muốn khi thêm vào mã tự động tăng em phải làm sao

  3. Chào anh namdh và các bạn!
    Em là người tự học C# nên cũng hơi kém, và cũng chỉ mới bắt đầu thôi.
    Em đọc bài này thấy phương pháp dùng SP để cấu hình cập nhật dữ liệu trong LINQ to SQL có thể cập nhật được trường khóa chính (ID) ở dạng chuỗi (không phải số tăng tự động) khi truyền cả tham số ID cũ và mới cho SP (original_customerID và customerID ở trong bài).
    Nhưng em làm vẫn không cập nhật được khi thay đổi trường khóa chính, khi thay đổi tham số Version ở 2 dạng current và Original đều báo lỗi như nhau là không thể thay đổi trường này được.
    Em xin hỏi anh namdh và các bạn biết vấn đề này xin chỉ giúp, em đã search hơn 1 tuần rồi mà vẫn chưa làm được.
    code: https://hotfile.com/dl/157651173/c23aa3b/fmdi.rar.html
    Em xin cảm ơn trước!

  4. chào thầy.em muốn viết 1 procedure để phân loại khách hàng như sau:căn cứ vào số lần đặt phòng của khách hàng trong table hoadon (trong table hoadon gồm có:maphieu,makh,tongtien,…;table khachhang gồm có:makh,tenkh…).nếu khách hàng đặt phòng trên 5 lần thì quy định là loại khách vip,còn dưới mức đó là khách thường.mong thầy có thể giúp em.em xin cám ơn.

  5. dạ e chào thầy ạ. e muốn hỏi là mã của e là type varchar(10), em muốn khi insert bằng SP thì nó tự động tăng. ví dụ như lúc đầu sẽ là TK0000001 cứ tăng dần mỗi khi insert vào TK0000002, rồi TK0000003 đến TK999999 thì cách làm như thế nào ạ? à, nếu giả sử khi thêm vào là cùng 1 lúc thì sẽ kiểm tra ngày/giờ,phút/giây như thế nào để tránh mã bị trùng ạ?

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s